boekomslag Joke Eikenaar - Het zoete water

Hasselt, 1412. De zusjes Lot en Janne zijn onafscheidelijk. Zolang ze zich kan herinneren, heeft Lot voor haar elf maanden jongere zusje gezorgd. Qua uiterlijk lijken ze veel op elkaar, maar zo zelfverzekerd als Lot is, zo minderwaardig voelt de stotterende Janne zich. Als de mooie Lot op een dag door haar moeder naar het klooster wordt gebracht, omdat ze te veel en vooral ongewenste aandacht van jongens krijgt, worden de zusjes van elkaar gescheiden. Het kloosterleven valt Lot zwaar. Vernederingen, straffen en bijna sadistisch machtsmisbruik zijn aan de orde van de dag. Terwijl haar eigenwaarde langzaam afbrokkelt, bloeit die van Janne juist op. En dan, als Lot denkt dat haar leven niet nog slechter kan worden, gebeurt er een vreselijke ramp, waarin Lot alles verliest. Ook zichzelf.

Boekinformatie
Schrijver: Joke Eikenaar
Titel: Het zoete water
Uitgeverij: De Vier Windstreken
Jaartal: 2021
Bladzijden: 301
Genre: geschiedenis
Leeftijd: 12+

ikvindlezenNIETleuk meer info over boek

Mening over het boek

Recensie van Katrien (ouder dan 18 jaar)
Hoe kom je aan het boek?
Geleend bij de bibliotheek
Wat vind je van het boek?
★★★★☆
Waarom heb je dit boek uitgekozen om te lezen?
Ik heb het boek niet zelf uitgekozen
Welke steekwoorden passen bij het boek?
cool, eng, fascinerend, ontroerend, realistisch, verrassend
Staan er illustraties in het boek? Wie heeft ze gemaakt? Wat vind je van de illustraties?
Er staan geen illustraties in het boek.
Waar gaat het verhaal over?
Hasselt, Nederland, 1412. De zusjes Lot en Janne, die jonger is, en altijd al een beetje een kind met problemen is geweest en stottert, zijn onafscheidelijk. Zolang Lot zich kan herinneren, ontfermt zij zich over haar zus. Hun band is dan ook ijzersterk. Janne voelt zich al haar hele leven minder waard dan haar knappe zus, die de jongens haast van zich moet afslaan, terwijl ze Janne amper zien staan. Dat Lot de jongens het hoofd op hol brengt (of zijn het de jongens die hun handen niet kunnen thuishouden?) is ook iets wat hun ouders niet ontgaat. Vooral hun moeder, Stiene, is hier allesbehalve blij mee. Samen met haar man Goos runt ze een bierbrouwerij. Dan kun je maar beter geen al te losbandige dochter hebben: wat zouden de klanten daarvan vinden? Dus vindt Stiene dat haar oudste dochter niet beter af kan zijn dan in een klooster. Een klooster met ijzersterke wetten en verboden. Je mag er niet lachen en amper praten. En je moet er bidden en over je zonden nadenken. Het is precies de plek waar Lot terechtkomt, en waar ze met ijzeren hand in het gareel zal worden gehouden.
Wie is de hoofdpersoon?
Lot en Janne (Loddewij en Johanna). Waar zou de naam Loddewij vandaan komen? Ik vond bij wat opzoekwerk alleen de naam Lidewij terug, die ik toch iets poëtischer vind klinken.
Zou je iemand uit het verhaal willen ontmoeten? Waarom? En wat zou je dan gaan doen?
Kloosters spraken altijd tot mijn verbeelding. Het doen en laten van zij die intraden, hun beweegredenen, het kan soms een beetje vreemd overkomen, en vooral in dit boek komen verschillende redenen aan bod. Soms werden kloosterlingen er zelfs binnen de muren geboren (oblaten, werden / worden zij genoemd), om daarna opgeleid te worden en er nooit meer buiten de muren te komen. Samen met Lot vind ik dit toch wel erg beklemmend. Het is knap dat Joke Eikenaar niet alleen maar focust op het bidden en het zich “overgeven aan God”. Lot is iemand die zich niet zomaar wil overgeven aan de lijfstraffen, iemand die zich niet zomaar alles laat welgevallen. Dat zij verplicht werd om in te treden, is hier niet vreemd aan.
Waar speelt het verhaal zich af?
Het verhaal speelt zich af in Hasselt en een beetje verder weg in kloosters, in Nederland.
Wat vind je leuk aan dit boek?
De cover spreekt me niet meteen aan, maar ook nu blijkt: beoordeel een boek nooit of toch bijna nooit alleen op een cover. Die beloofde me wat mij betreft de zoveelste dystopie en een Grote Ramp over weet ik veel wat. mee daarom was “Het zoete water” een (wat on)aangename verrassing, die niets aan het toeval overlaat, en haast niets verbloemend, vertelt over hoe zwaar het kloosterleven is, en hoe hard Lot’s leven hier is. Ze mag in het jaar dat ze novice is (non in opleiding, zeg maar) haar familie niet zien, en wordt als het ware herleid naar “deel van de groep”, waardoor haar eigen identiteit helemaal verloren gaat. Maar dat is buiten Lot gerekend. (Ik laat u graag zelf ontdekken hoe ze dat klaarspeelt, of niet). Lot heeft een beetje van de branie in zich die ook Marguerite van Maele, uit “Jonkvrouw” in zich heeft, maar “Het zoete water” is veel minder schelmachtig, en je merkt dat het nonnenleven toch wel in Lots lijf en leden kruipt.
Wat vind je niet leuk aan dit boek?
“Het zoete water” is eigenlijk geen “leuk” boek. Het is des te fascinerend, en soms eng en vindingrijk. Want het is buiten Lot en Janne gerekend dat zij elkaar nooit meer zouden zien. (en een paar andere zusters, van wie we slechts summier iets te weten komen). De focus ligt echt bij Lot en Janne, en om eindjes aan elkaar te knopen ook bij een andere zuster, over wie uitweiden de plot verklapt, dus dat ga ik hier niet doen. Zuster Adolphine zwaait voor Lot de plak met ijzeren hand, maar ook zij heeft kleine kantjes, die mondjesmaat naar voor worden gebracht.
Wil je nog iets anders vertellen over het boek?
Ik heb ondanks alle hardheid in dit boek heel erg genoten van Lot en Janne, hun band en hun vindingrijkheid. Bij alle hardheid vinden we ook liefde en jaloezie terug in “Het zoete water”, en blijft niemand bij de pakken zitten als het niet meezit. Het nawoord van Joke Eikenaar is zeer uitgebreid, en past wel bij het boek, dat deels gebaseerd is op hoe kloosterlingen, toen ze nog met zeer veel waren om in te treden, en daar allemaal hun redenen voor hadden, leefden en het erg zwaar hadden. Wat ook goed naar voor komt in het verhaal.
Voor wie zou dit een leuk boek zijn?
Voor jongeren vanaf een jaar of 12 die eens iets totaal anders dan hun vaste leesvoorkeuren, wat die ook mogen zijn, willen lezen, of die zich willen laten onderdompelen in een totaal andere wereld die het klooster toch, ook de dag van vandaag, nog altijd is is “Het Zoete Water” zeker een aanrader.
Wil je het boek nog een keer lezen?
Ik wil het boek misschien nog een keer lezen, Ik wil andere boeken van deze schrijver lezen